۱. ماهیت اقتصادی (کاربرد کالا)
کالاها بر اساس نقش خود در چرخه تولید، به سه دسته تقسیم می‌شوند: کالاهای مصرفی که مستقیماً به دست مصرف‌کننده می‌رسند؛ کالاهای واسطه‌ای که مواد اولیه تولید را تأمین می‌کنند؛ و کالاهای سرمایه‌ای که شامل ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز برای پروژه‌های صنعتی و تولیدی هستند.
۲. زبان مشترک (تعرفه گمرکی)
اچ‌اس کد (HS Code)، شناسنامه بین‌المللی کالا و زبان مشترک گمرکات جهان است. این کد مشخص می‌کند که کالا دقیقاً چیست و بر اساس آن، میزان حقوق ورودی، سود بازرگانی و مجوزهای لازم (مانند استاندارد یا بهداشت) تعیین می‌شود. دقت در این کد، از جریمه‌های سنگین جلوگیری می‌کند.
۳. وضعیت قانونی (مجاز و ممنوع)
پیش از هر معامله، باید وضعیت قانونی کالا را مشخص کنید. کالاهای مجاز ورود یا خروج آزادانه دارند؛ کالاهای مشروط برای ورود یا خروج، نیازمند دریافت مجوز از نهادهای خاص (مانند وزارت صمت یا بهداشت) هستند؛ و کالاهای ممنوع طبق قوانین جاری اصلا اجازه ورود یا خروج به کشور را ندارند.
۴. سیاست‌های ارزی (اولویت تخصیص)
تخصیص ارز یکی از حیاتی‌ترین مراحل تجارت است. دولت‌ها کالاها را بر اساس اهمیت استراتژیک دسته‌بندی می‌کنند. از یک سو «کالاهای اساسی» قرار دارند که ارز ترجیحی دریافت می‌کنند، و از سوی دیگر «کالاهای لوکس» که معمولاً در آخرین اولویت‌های تخصیص ارز قرار گرفته و با چالش‌های بیشتری روبه‌رو هستند.
۵. روش حمل‌ونقل (مسیر بهینه)
انتخاب روش حمل باید بر اساس نوع کالا انجام شود. حمل دریایی برای بارهای انبوه است؛ حمل هوایی برای کالاهای گران‌قیمت و فوری مناسب است؛ حمل زمینی و ریلی برای کشورهای همسایه کاربرد دارد؛ و حمل ترکیبی (مولتی‌مودال) نیز با ترکیب روش‌های مختلف، هزینه‌های لجستیکی را بهینه‌سازی می‌کند.
۶. ملاحظات ویژه (کالاهای خاص)
برخی کالاها به دلیل ویژگی‌های ذاتی، مدیریت متفاوتی می‌طلبند. کالاهای خطرناک (DG) مستلزم بسته‌بندی ایمن هستند؛ کالاهای فاسدشدنی به زنجیره سرد و زمان‌بندی دقیق نیاز دارند؛ و کالاهای دو منظوره که کاربرد صنعتی و نظامی دارند، حساسیت‌های نظارتی و امنیتی بسیار بالایی در گمرک ایجاد می‌کنند.
